|
Szlaki:
W E L jest lewym dopływem Drwęcy. Przepływała przez
dwa województwa obecnie Warmińsko-Mazurskie.
Swoje źródła bierze we wsi Bartek leżącej na północ od jeziora Dąbrowa
Wielka. Na teren Welskiego Parku Krajobrazowego wpływa w rejonie wsi
Szczupliny w woj. Ciechanowskim, przepływa w okolicach Rybna i płynie na
południe przez kilka malowniczych jezior. W okolicach miejscowości
Cibórz tworzy ogromne zakole zmieniając kierunek na pólnocno-zachodni i
meandrując przepływa przez miasto Lidzbark pod siedmioma mostami.
Wypływając z jeziora Lidzbarskiego płynie przez miejscowość Kurojady i
Chełsty gdzie przyjmuje zdecydowanie odmienny charakter tworząc wartki
potok górski wpadający na teren województwa toruńskiego.
Dopływając do granicy Welskiego Parku Krajobrazowego rozdwaja się
tworząc odnogę - zwaną Bałwanką wpadającą do jeziora Fabrycznego.
W okolicy miejscowości Bratian kończy swój bieg i wpada do rzeki Drwęcy
podwajając jej przepływ.
Trochę statystyki
Długość rzeki 118 km - od źródeł w okolicach Wzgórz Dylewskich
Długość szlaku kajakowego - 98,5 km Dąbrowa Wielka - Drwęca
Średni spadek - 0,91 promila, kilka odcinków o spadku 4,1 promila
Stopień rozwinięcia 4,2
Powierzchnia zlewni - 810,1 km 2,
Długość na terenie Welskiego Parku Krajobrazowego około 80 km.
Przepływa przez 10 jezior, 7 gmin, 3 powiaty: ostródzki,
działdowski, nowomiejski
Komunikacja
Połączenia PKP:
Na trasie Działdowo - Lidzbark - Brodnica wysiadać na stacji Lidzbark
miasto
Na trasie Działdowo - Iława wysiadać na stacji Tuczki lub Rybno
Połączenia PKS
Na linii Żuromin - Olsztyn wysiadać w miejscowościach : Lidzbark,
Koszelewki, Tuczki, Rybno, Szczupliny, Wądzyn, Dąbrówno.
Na linii Działdowo - Ostróda wysiadać w : Kalbornii, Dąbrównie.
Na linii Działdowo - Iława wysiadać w Kalbornii, Dąbrównie, Rybnie.
Zakwaterowanie
Pola namiotowe: Dąbrówno (ul. Działdowska - jez. Dąbrowa Mała),
Nowa Wieś (Ośrodek Wypoczynkowy Fundacji - jez. Rumian),
Rybno (plaża - jez. Zarybinek),
Cibórz: GOSPODARSTWO AGROTURYSTYCZNE Jan i Halina Kamińscy Cibórz przy
Starym Młynie
http://mazury-agroturystyka.republika.pl/index.html Lidzbark ( plaża miejska - jez. Lidzbarskie).
Ośrodki wypoczynkowe: Kalbornia, Dąbrówno, Lidzbark Rybno - Agrotur tel. (0-23) 6966008 Lidzbark - Ekoświt (023) 696 11 82
(kliknij)
Opis szlaku
Opis szlaku kajakowego
rzeką Wel (zamieszczony w miesięczniku Wiosło lipiec 2003
>>>>
(kliknij)
Wel jest typową rzeką pojezierną, zwłaszcza w górnej swej
części z charakterystyczną zmianą kierunków biegu. W jej dolinie występują
liczne mokradła i starorzecza. Oznacza się w miarę wyrównanym przepływem w
ciągu roku, co wynika z retencyjnej roli licznych jezior przez które
przepływa: jez. Dąbrowa Wielka 98,5 km i Dąbrowa Mała 96,8km,
jez. Pancer 94,9 km, jez. Rumian 83,8 km, jez. Zarybinek
80,0 km, jez. Tarczyńskie 70,3 km, jez. Grądy 64,9km,
jez. Zakrocz 62,3km jez. Lidzbarskie 44,0km, jez. Fabryczne 16,5 km.
Spływ proponujemy rozpocząć w Dąbrównie za mieszalnią pasz w okolicach
nowowybudowanej oczyszczalni ścieków na 96 km. Wodowanie dosyć
wygodne, rzeka dostatecznie szeroka i głęboka, prąd słaby. Po obu stronach
łąki, brzegi nieco zadrzewione. Wpływamy na jez. Pa n c e r (pow.1,1 ha ;
163 m npm.) malowniczo położone przy zalesionym pagórku. W y p ł y w
(94,9 km) w pd.-wsch. krańcu jeziora. Za jeziorem prąd słaby, koryto
rzeki szerokie. Zbliżamy się do lasu na prawym brzegu, teren staje się
krajobrazowo atrakcyjniejszy. Dalej wieś Wądzyn. Widoczne pozostałości
mostu. Dotychczasowy łagodny prąd zaczyna się wzmagać i przechodzi w
kamieniste bystrze. Malowniczy podmokły las olchowy towarzyszy przez cały
ciąg przełomu - wrażenia są niepowtarzalne. Na progu wodnym dla mniej
wprawnych bezpieczniej płynąć lewą odnogą i po 60 m. przenieść kajak do
głównego nurtu (przy zabudowaniach). Spragnieni mocnych wrażeń przy
wyższym stanie wody mogą płynąć głównym nurtem. Wpływając na rozlewiska
płynąć lewą stroną unikając wpłynięcia w liczne starorzecza. Mijamy dwa
miejsca poboru wody dla żwirowni w Grzybinach (przez które niestety musimy
przenieść kajaki -na odleglość kilku metrów) i wpływamy w las olchowy. Po
niedługim czasie przepływamy pod mostem drogowym 84,1km(droga
Dąbrówno - Tuczki) i po 300 m. wpływamy na jez. Rumian (305 ha; 152 m.npm;
głębokość 12 m.; długość 6 km). Kierujemy się w lewo (na pd-zach) do
wypływu rzeki na 82,5km wypatrując mostu żelaznego na rzece. Rzeka
płynie leniwie szerokim korytem wśród łąk i pól uprawnych. Płynąc mijamy
nieliczne zabudowania . Po dwóch kilometrach po lewej stronie mijamy
liczne, rozległe stawy rybne (wapniaki), przy miejscowości Prusy.Płynąc
dalej mijamy po lewej stronie las olszowy , dopływając do jeziora
Zarybinek na 79,1 km trasy.(pow.73,8 ha, głębokość średnia 2,4
m.,wys n.pm 151 m.) . Wypływ rzeki odnajdujemy płynąc w lewo ( pd.-wsch.
jeziora) w grupie trzcin. Rzeka płynie leniwie, mijamy po lewej stronie
gorzelnię w Tuczkach i przepływamy pod mostem drogowym 76,9km
(Działdowo - Rybno) i następnie pod wiaduktem kolejowym (Warszawa -
Gdańsk). Dopływamy do młyna państwa Hilar w Tuczkach (ekologiczne
gospodarstwo agroturystyczne). Konieczne przenoszenie kajaków -
najwygodniej lewą stroną. Nurt rzeki przyśpiesza i po kilometrze słabnie.
Wpływamy na rozlewisko przed jazem w Grabaczu na 75,1km. Kajaki
przenosimy prawą stroną w dół ( na górze po lewej stronie zostawiamy kanał
- doprowadzalnik wody do stawów rybnych Koszelewy) Za jazem kamieniste
bystrze 500 m. Po lewej stronie stawy rybne z których odprowadzana jest
woda licznymi kanałkami. Przed granicą lasu z lewej strony wpływa
Koszelewska Struga 73,5km, która z doprowadzalnikiem wody przy
gospodarstwie rybackim państwa Ossowskich tworzy akwedukty. Na odcinku 4
km płyniemy rzeką przez malowniczy las poprzecinany starorzeczami. Mijając 70,3kmdopływamy do jeziora Tarczyńskiego (pow.163,8 ha, głębokość
średnia 3,8m.,wys. npm. 143m.). Wpływając na jezioro na prawym brzegu
północnym przy wejściu do zatoki, wieś Wery, zaś na lewym brzegu piękny
starodrzew objęty ochroną rezerwatową - Ostrów Tarczyński, rozdzielający
jeziora Tarczyńskie i Grądy. Wypływ z jeziora Tarczyńskiego jest łatwy do
odszukania w północno-zachodnim jego krańcu porośniętym trzcinowiskiem.
Wpływając na tzw. krótką rzekę 68,1km dopływamy do jeziora Grądy
(powierzchnia 112,7 ha głębokość średnia 4,7 m, dł. 5 km), kierujemy się
na lewo ku miejscowości Tarczyny zostawiając po prawej wieś Grądy (dla
zainteresowanych ciekawym miejscem do odwiedzenia jest grodzisko
wczesnośredniowieczne leżące na przeciwko tejże miejscowości - na wyraźnym
cyplu ). Po przepłynięciu dwóch km., na 64,9km odnajdujemy wypływ z
jeziora, kierując się w stronę południowego krańca jeziora (ruiny
drewnianego mostu).Leniwie płynącą rzeką dopływamy do J. Zakrocz (15,1
ha.) o brzegach malowniczo zalesionych, kierujemy się na południowy wschód
do wypływu 62,3km. Rzeka stanowi tu swój najłatwiejszy odcinek,
polecany na jednodniowe wypady dla początkujących kajakarzy. Mijamy
miejscowość Koty (58,7km) dopływamy do Podciborza gdzie przed
mostem kolejowym (53,0km) da się wyczuć wzmagający się nurt i
dalszy odcinek rzeki zalecamy wprawnym kajakarzom. W miejscowości Cibórz
przepływamy pod mostem drogowym Działdowo - Lidzbark (bystrze!) by po 500
m. dopłynąć do spiętrzenia przy starym młynie. Należy przeprowadzić
rozpoznanie z brzegu. Od Ciborza do Lidzbarka płyniemy silnie meandrującą
rzeką podziwiając rzadko spotykane na polskich rzekach urwiste - 30
metrowej wysokości piaszczyste brzegi. Na wysokości wsi Bełk ( 51,5km)
z lewej strony mijamy ciek łączący rzekę WEL i rzekę WKRĘ zwaną Działdówką
- woda tutaj wpływa lub odpływa w zależności od poziomu wody w rzekach. We
wsi Olszewo przepływamy pod drewnianym mostem 50,0km drogowym i
dopływamy do nieczynnego młyna we wsi Jamielnik - Bełk (49,3km)
gdzie rzeka zmienia swój kierunek z zachodniego na północny. Po
przepłynięciu tego trudnego odcinka z licznymi przeszkodami dopływamy do
starego -czerwonego młyna w Lidzbarku mijając próg lewą stroną. Dopływając
do jeziora Lidzbarskiego przepływamy pod pięcioma mostami drogowymi i
jednym wiaduktem kolejowym oraz zaliczając jedną 40 metrową przenośkę przy
funkcjonującym młynie wodnym i gościnnym Cafe - Bar “Sekret” (45,2km).
Jezioro Lidzbarskie 44,0km ( powierzchnia 122 ha, głębokość średnia
10,1 m - maxymalna 27,7 m.; długość 3,5 km ), widoczny Ekofloks -
poprawiający jakość wody, na południowym brzegu liczne ośrodki wczasowe, w
południowo-wschodniej
części Leśna Ścieżka Dydaktyczna, wokół liczne źródliska i jary. Wypływ
znajduje się tuż obok wpływu (rozdzielone piaszczystym półwyspem), dalej
płyniemy przez małe jeziorko Markowe a następnie pod mostem drogowym
Lidzbark - Brodnica kierujemy się w stronę Kurojad . Ponownie przepływamy
przez malowniczy jar wzdłuż projektowanego rezerwatu przyrody Las
Nadwelski.
W Kurojadach ( 38,5km) kolejna przenośka lewym brzegiem. Po trzech
kilometrach dopływamy do mostu drogowego i uskoku na rzece przy nieczynnym
młynie w Chełstach 36,0km, tu przenosimy kajaki prawym brzegiem .
Za młynem 400 metrowe bystrze, spływanie wymaga wprawy. Wskazane dokonanie
rozeznania z brzegu przed kontynuacją spływu. Po chwili łagodnego spływu
rzeka ponownie przybiera charakter potoku górskiego. Wpływamy w uroczysko
Piekło (projektowany rezerwat na terenie powiatu nowomiejskiego) gdzie
rzeka wcina się głębokim wąwozem w wysoczyznę. Silny prąd, zwalone drzewa
podnoszą atrakcję tego pięknego górskiego odcinka spływu. Ten przeuroczy
fragment wskazany jest dla bardziej doświadczonych kajakarzy, szczególnie
przy niskich stanach wody wystające kamienie narażają sprzęt na
zniszczenie. W nieistniejącej wsi Straszewy ( 28,5km ) mijamy
drewniany most przed, którym wskazane byłoby kolejne rozeznanie
przeprowadzone z brzegu. Dopływamy do betonowego mostu drogowego ( 600 m
na prawo sklep we wsi Trzcin ), wokół silnie urozmaicona rzeźba terenu.
Prąd łagodny, rzeka meandruje wśród łąk, mostek drogowy ( Lorki ),
dopływamy do czynnego młyna. Tu rzeka rozwidla się na dwie odnogi, które
łączą się dopiero po kilku kilometrach. Zachodnia lewa odnoga zwana
Bałwanką napędza młyn i podąża w kierunku jeziora Fabrycznego. Prawa zaś
stanowiła dawne, główne koryto rzeki napędzając nieczynny obecnie młyn.
Łagodniejszym i ciekawszym do spłynięcia jest lewa odnoga rzeki. Wpływamy
na jezioro Fabryczne (Tylickie) bardzo płytkie ( pow.ok. 80 ha, wys. 98
m.npm ) zarośnięte szuwarami przez co wypływ znajdujący się w pn.wsch.
części jeziora ( prawy brzeg ) jest trudny do odnalezienia. Odnoga łączy
się ze starym korytem rzeki ( 15,3km ) , dalej płyniemy pod mostem
nieczynnej linii kolejowej i mostkiem drogowym Tylice - Linowiec Po
dwóch kilometrach spotykamy most drogowy Grodziczno - Nowe Miasto (
11,7 km) (droga międzywojewódzka 538 Łasin _Nidzica)stąd do stacji PKP
Zajączkowo Lubawskie odległość 3 km. Po prawej stronie mijamy wieś
Jakubkowo z ciekawą osadą dworską Lambertów i jezioro o tej samej nazwie.
Kolejny mostek drogowy Jakubkowo - Kaczek gdzie rzeka nagle przyśpiesza,
po prawej stronie liczne stawy rybackie. Rzeka zmienia bieg z północno -
zachodniego na zachodni. W miejscowości Kaczek -elektrownia na terenie
prywatnym - przenośka. Zbliżamy się do miejscowości Bratian gdzie rzeka
rozwidla się płynąc pod dwoma mostami i to charakterystyczne rozlewisko
kończy bieg rzeki WEL, która stanowi największy lewobrzeżny dopływ DRWĘCY ( 0,00km).
Żródło:
http://www.welskipk.republika.pl
|
